Podujeva
 |
 |
 |
|
| Statistika | |
| Popullsia -dendėsia |
131,300* banorė 207 banorė/km² |
| Sipėrfaqja | 633 km² |
| Administrata | |
| Shteti | Kosovė |
| Qarku | Prishtinė |
| Adresa e kuvendit | ? |
| Posta | Podujevė 11000 (Lluzanė 11050, Orllan 11060, Kėrpimeh 11070) |
| Prefiksi telefonik | 038 |
| Faqe zyrtare | KK Podujevė |
| Politika | |
| Kryetar | Agim M. Kikaj |
| Partia udhėheqėse | LDK |
| * Pėrafėrsisht | |
Podujeva ėshtė qytet nė pjesėn veri-lindore tė Kosovės. Podujeva shtrihet ne fushgropen e Llapit, pjesėt kodrinore-malore tė malit tė Albanikut nė perėndim dhe maleve lindore kosovare nė lindje.
Histori dhe Ekonomi
Organizimi i tanishėm administrativ i komunės daton nga vitet e 60-ta. Ėshtė vlerėsuar se zhvillimin mė tė hovshėm shoqėror ekonomik Podujeva e ka arritur nė vitet e 80-ta. Nė kėtė periudhė veprimtarinė e vet e kanė zhvilluar 16 organizata ekonomike shoqėrore me rreth 2.500 punėtorė. Gjatė viteve tė 90-ta u themeluan rreth 200 ndėrmarrje me kapital privat, kryesisht nga lėmi i tregtisė e shėrbimeve. Gjatė luftės tė gjitha kėto ndėrmarrje u shkatėrruan. Pasojat ekonomike tė konfliktit tė fundit kanė qenė tė rėnda dhe kanė rezultuar shkatėrrimin e kushteve ekonomike tė shumė ndėrmarrjeve nė pronėsi shoqėrore. Derisa shumica e kėtyre ndėrmarrjeve ndėrprenė marrjen me tregti, nė ato tė cilat kanė mbetur janė tė punėsuar pėrafėrsisht 400 persona. Dėmet qė ka pėsuar komuna e Podujevės nė luftėn e fundit kapin shumėn prej rreth 350 milionė . Nė periudhėn e pasluftės, qoftė me ndihmėn e donatorėve, por mė tepėr me financim vetanak, ka filluar veprimtaria ekonomike dhe, sipas evidencės, janė tė regjistruara 2,251 biznese, kryesisht nė fushėn e tregtisė dhe tė shėrbimeve.
Gjeografi
Komuna e Podujevės shtrihet nė pjesėn veri-lindore tė Kosovės dhe pėrbėhet nga fushgropa e Llapit, pjesėt kodrinore-malore tė malit tė Albanikut nė perėndim dhe maleve lindore kosovare nė lindje. Komuna e Podujevės pėrbėhet nga 78 fshatra, duke pėrfshirė edhe qytetin e Podujevės. Nė aspektin komunikativ paraqet njė transversale tė rėndėsishme pėrmes sė cilės kalon magjistralja qė lidh Kosovėn me pjesėt tjera tė Gadishullit Ilirik (Ballkanik). Kufizohet me pesė komuna tė tjera. Komuna ka njė pozitė me tė vėrtetė strategjike dhe ka lidhje tė rėndėsishme transporti: autostradėn dhe hekurudhėn rajonale. Aeroporti ėshtė vetėm 40 km larg nga komuna, ndėrsa nė komunė ėshtė liqeni mė i madh nė Kosovė, Liqeni i Batllavės. Komuna e Podujevės ka sipėrfaqe prej 633 km2 me mbi 120 mijė banorė. Shumica e banorėve i takojnė moshės sė re nėn 25 vjeēare. Shumica e popullsise jane shqipetar.
Kufiri
Kufiri zyrtar me shtete tjera gjendet ne Mėrdarė, eshte kufiri ndermjet Kosovės dhe Serbisė. Ne kete kufi kalonjnė shumica e Kosovareve qe vijne nga bota e jashtme ne vendlindje. Poashtu nepermjet atij kufiri hyne shume mallra nga shtetet fqinje dhe me large.
Demografia
- Shiko : Lista e ardhacakėve - Podujevė
| Pėrbėrja etnike | |||||||||||||
| Viti/Etnia | Shqiptar | % | Serb | % | Ashkali/Romė | % | Total | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1991 regj.(1) | 89,290 | 98.1 | 1,521 | 1.3 | 223 | 0.2 | 91,011 | ||||||
| Januar 1999 | 120,000* | 98 | 1,600 * | 1 | 1,200* | 1 | 122,000* | ||||||
| Tani (2005) | 130,200* | 99.1 | 27 | 1,067 | 0.8 | 131,300* | |||||||
|
*.Pėrafėrsisht (1) 1999 census data, Municipality.
It is noted that the 1991 census was highly politicised
and is thus unreliable. Ref: OSCE (PDF/HTML) |
|||||||||||||
Kultura
Para masave tė dhunėshme serbe tė viteve 1990-1999, komuna e Podujevės ka pasur 14 biblioteka publike me 143.067 libra, derisa 13 nga degėt e saj nė vend kanė pasur 100.655 libra, por zhjarri i "dorės sė zezė" serbe gjatė kėsaj kohe dhe luftės ka djegur 10 biblioteka tė kėsaj komune, duke pėrfshirė edhe bibliotekėn qendrore me 124.9777 libra. Sė kėndejmi, komuna e Podujevės sot (tetor 1999) ka vetėm tre degė (shumė tė dėmtuara) me 18.090 libra.
Llapjanet kane treguar gjithmone nje interes te madh per kontribiar ne art dhe kulture. Ne teatrin e qytetit kane dale shune here edhe shfaqje e drama, qe jane pelqyar nga e tere Kosova. Shume Artist, Kengetar dhe figura Politike kane origjine nga Llapi. Sipas Drejtoris pėr Arsim, komuna e Podujevės aktualisht ka 43 shkolla, nga tė cilat 30 fillore, 3 tė mesme dhe 1 parashkollor. Numri i mėsuesve ėshtė 1,087, kurse nr. i nxėnsve ėshtė 20,528. Numri mesatar i nxėnsve pėr 1-msues ėshtė 19. Numri i pėrsonave me shkollė tė lart dhe fakultet ėshtė 2587, nė shkollim tė mesėm 6,934 me shkollė fillore 828.
Media
Sport
Podujeva ka klube ne superligėn e Kosovės:
- KF Llapi
- KF Besiana
- KF Te Hysi
- KF 19 Qershori
Podujeva ka ekipe tė ndryshme sportive si: Futboll, Basketboll, Hendboll, Notim, Atletik, Karate, etj. Klubi i karates ka korrur suksese internacionale. Futbolleri kosovar i famshem ne ish-Jugosllavi Fadil Vokrri eshte lindur ne fshatin Sfeēėl afer Podujeves.
Politik
Komuna e Podujeves administrohet nga LDK. Nė kėtė komunė eshte punuar shume per levizjen e lire te minoriteteve dhe jane krijuar shume organizata te cilat ndihmojn ne kete proces. Zgjedhjet lokale dhe nacionale kan kaluar ne pergjithesi pa probleme.
Personalitete nga regjioni
Lufta
Nė ZOLL lufta e apo beteja e parė ėshtė zhvillua mė 15 shtator 1998 nė fshatin Dobratin ku preja asaj dite ka dal UĒK publikisht nė Llap ku sė pari ishte vendos nė fashtin Dobratin dhe pastja edhe nė fashtrat tera tė Llapi.
| Zona Operative e Llapit | |||||
|
Zahir Pajaziti Themeluesi |
Ali Ajeti | Mehmet Ejupi | Afrim Zhitia | Fahri Fazliu |
Rrustem Mustafa Komandant "Remi" |
|
Latif Gashi Komandant "Lata" |
Agron Rrahmani | Besim Latifi | Bahri Fazliu | Bedri Ahmeti | Besnik Restelica |
| Hyzeri Talla |
Hysen Fazliu Komandant "Ceni" |
Isa Havolli | Ismet Cakiqi | Mehmet Visoka | Elfete Humolli |
|
Jetullah Islami Komandant "Jeta" |
Xhemajl Mustafa | Bedri Bajrami | Rafet Halimi | Skender Monolli | Sadat Cakiqi |
| Selim Obranēa | Gjemshit Duriqi | Rexhep Gashi | |||
Politika
- Fatmir Sejdiu
- Adem Demaēi
- Rrustem Mustafa
- Agim Veliu
- Agim Kikaj
- Ejup Visoka
- Ismet Beqiri
- Hamit Hamiti
- Sabri Hamiti
- Xhenajl Mustafa
- Hajredin Hyseni
- Sabri Kiqmari
- Naim Fetahu
- Muhamet Latifi
Sporti
- Fadil Vokrri - futbollist
- Adil Vokrri - futbollst
- Selatin Vokrri - trajner futbolli
Muzika
- Afrim Muqiēi
- Edona Llalloshi
- Enver Batllava
- Gili
- Ganimete Jashanica
- Ismet Bugujevci
- Nysret Muqiēi
- Sabri Fejzullahu
Shkenca/Arsimi
Avdullah Vokrri Dr. Bajram Krasniqi, Dr. Shefki Sejdiu, Dr. Fatmir Sejdiu, Dr. Sabri Hamiti, Dr. Zejnullah Rrahmani, Dr. Izber Hoti, Dr. Fehmi Pushkolli, Dr. Hakif Bajrami, Dr. Fetah Podvorica, Dr. Hamdi Podvorica, Dr. Kujtim Rrahmani, Dr.
Tė tjera
- Telekomunikimi zhvillohėt me PTK.
- Transporti nepermjet rrugėve magjistrale.
- Ushtria. Momentalisht zėvendesohet nga TMK.
- Pushime behen me se shumti ne Liqenin e Batllavės dhe ne vendet malore, apo edhe ne Rrafshė tė Llapit.
Shiko dhe kėtė
Burim i tė dhėnave
- Dokumente tė OSCE-sė tė gjetura nė internet nė vitin 2006, pėr profilet e komunave tė Kosovės: mik/2005/02/1198_en.pdf
- Dokumente tė Rrjetės Elektronike tė Organizatave Mjedisore Kosovare - Sharri.net 2006: podujeva.pdf
- Dokumente tė Postės dhe Telekomit Kosovės tė gjetura nė internet 2006:KodePostare.pdf
- Dokumente tė Misionit tė Bibliotekės sė Kosovės tė gjetura nė internet nė vitin 2006: Raporti i IFLA-s/FAIFE-sė, prill 2000: Anex 3
Lidhje tė jashtme
- KK Podujevė
- Association of Kosovo Municipalities - Asociacioni i Komunave tė Kosovės
- Profile of Podujevė .pdf
- OSCE Profile of Podujevė .html
- Rrjeta Elektronike e Organizatave Mjedisore Kosovare - Podujeva - sharri.net
- Organizata Internacionale e emigrimit
- IFLA - International Federation of Library Associations and Institutions - raport para dhe pas luftės - anglisht